وَ قُلْ رَبِّ زِدْنِي عِلْماً | امروز پنجشنبه، ۱۴ مرداد ۱۴۰۰؛ روز بخیر ;)
علت سنگ کلیه
دلیل سنگ کلیه

دلایل و علل سنگ کلیه: چه چیزی باعث ایجاد سنگ کلیه می شود؟ ۱۲ علت سنگ کلیه

چه چیزی می تواند موجب شود که دچار سنگ کلیه شوید؟ در این مطلب از فارسی مد با بررسی جنس سنگ های کلیه و عوامل تشکیل دهنده آن ها، با ۱۲ علت سنگ کلیه آشنا می شوید. با دانستن دلایل سنگ کلیه، از رژیم غذایی و کمبود آب تا داروها و بیماری های خاص، می توانید برای پیشگیری از ابتلا به این بیماری تلاش کنید. در ادامه همراه ما باشید.

درباره علت سنگ کلیه و آشنایی با دلیل ابتلا به سنگ کلیه
آشنایی با علت سنگ کلیه: ۱۲ عامل و دلیل سنگ کلیه

علل سنگ کلیه

سنگ کلیه هنگامی به وجود می آید که ادرار شما حاوی غلظت بالایی از مواد معدنی و سایر مواد -همچون کلسیم، اکسالات و اوریک اسید- باشد، که برای ساختن کریستال ها به هم می پیوندند. کریستال ها هم به یکدیگر می پیوندند و یک یا چند سنگ را به وجود می آورند.

سنگ ها هنگامی ایجاد می شوند که ادرار شما مقادیر کافی از مایعات و سایر موادی که مانع از ایجاد آن ها می شوند، نداشته باشد.

سنگ کلیه می تواند به اندازه یک دانه شن کوچک باشد، که شما بدون اینکه متوجه شوید آن را دفع می کنید. اما اگر اندازه آن بزرگتر باشد می تواند جریان ادرار را متوقف کرده و درد زیادی ایجاد کند. برخی از افراد می گویند این درد می تواند از درد زایمان نیز بدتر باشد.

موارد زیادی وجود دارند که می توانند علت ایجاد سنگ کلیه باشند. این لیست می تواند از مواد غذایی که می خورید تا داروهای خاص را شامل شود.

اگر خود شما یا شخصی در خانواده شما تجربه سنگ کلیه را دارد، احتمال اینکه به آن مبتلا شوید بالا می رود.

جنس و انواع سنگ کلیه

انواع مختلف سنگ ها از مواد متفاوتی ساخته شده اند. اهمیت شناخت ترکیب سنگ ها در این است که به شما کمک می کند تا بدانید علت سنگ کلیه شما چیست و چگونه می توانید از آن جلوگیری کنید.

اگر یک سنگ کلیه دفع کنید، باید آن را نزد پزشکتان ببرید تا آن را به آزمایشگاه بفرستد و از نوع آن مطلع شود.

انواع سنگ کلیه

در اینجا فهرستی از انواع سنگ های کلیه ارائه می شود:

  • سنگ های کلسیمی. بیشتر سنگ های کلیه از کلسیم و به شکل اگزالات کلسیم ساخته می شوند. دو نوع سنگ های کلسیمی وجود دارد:
    • کلسیم اگزالات. اگزالات به طور روزانه توسط کبد شما تولید می شود. برخی از میوه ها و سبزیجات و همچنین آجیل و شکلات سرشار از آن هستند. بدن شما هنگام خوردن این غذاها، این ماده را جذب می کند. موارد دیگری که می تواند باعث افزایش غلظت کلسیم یا اگزالات در ادرار شما شود ، مصرف مقادیر زیاد ویتامین D، جراحی بای پس روده و برخی اختلالات متابولیک است.
    • کلسیم فسفات. این سنگ بیشتر در افراد مبتلا به بیماری متابولیکی، مانند اسیدوز توبولار کلیوی (وضعیتی که کلیه شما قادر به کمک به حفظ تعادل اسید مناسب در خون شما نیست) یا در افرادی که از داروها برای درمان میگرن یا تشنج استفاده می کنند، ایجاد می شود.
  • سنگ‌های استروویت. این نوع می تواند در اثر عفونت مجاری ادراری (UTI) ایجاد شود. باکتری هایی که باعث عفونت می شوند، در ادرار شما آمونیاک ایجاد می کنند؛ که باعث تشکیل سنگ ها می شود. این نوع سنگ ها می توانند به سرعت بسیار بزرگ شوند.
  • سنگ های اسید اوریک. این سنگ ها در افرادی که به علت اسهال مزمن، سوءجذب، رژیم غذایی با پروئین زیاد، یا ابتلا به دیابت یا سندرم متابولیک مقدار فراوانی مایعات از دست می دهد ایجاد می شوند. عوامل ژنتیکی خاصی نیز ممکن است خطر ابتلا به سنگ کلیه اسید اوریکی را افزایش دهند.
  • سنگ سیستین. این نوع نادر، که در افراد مبتلا به اختلال ژنتیکی به نام سیستینوریا رخ می دهد، به این دلیل تشکیل می شود که کلیه ها بیش از حد یک نوع اسید آمینه خاص به نام سیستئین را به ادرار تراوش می کنند.

عوامل خطر سنگ کلیه

سنگ کلیه اغلب علت خاصی ندارد و عوامل مختلفی می توانند خطر ابتلا به آن را افزایش دهند.

برخی از این عوامل در فهرست زیر ذکر شده است. آن ها عبارتند از:

کمبود آب

بدن شما باید به مقدار کافی ادرار بسازد تا بتواند موادی که می توانند سنگ ها را بوجود آورند رقیق کند.

اگر به اندازه کافی مایعات نمی نوشید یا زیاد عرق می کنید، ممکن است ادرار شما تیره به نظر برسد. در حالی که باید زرد کمرنگ یا شفاف باشد.

اگر قبلا سنگ کلیه داشته اید، بدن شما باید روزانه حدود ۸ فنجان ادرار بسازد. بنابراین در نظر داشته باشید که روزانه حدود ۱۰ فنجان آب مصرف کنید، چرا که مقداری از مایعات بدن را از طریق عرق کردن و تنفس از دست خواهید داد.

از این مقدار، یک لیوان آب را با نوشیدنی مرکبات عوض کنید. سیترات موجود در لیموناد یا آب پرتقال می تواند از تشکیل سنگ ها جلوگیری کند.

«…وَجَعَلْنَا مِنَ الْمَاء کُلَّ شَیْءٍ حَیٍّ…» ( و هر چیز زنده ای را از آب آفریدیم – از آیه ۳۰ سوره انبیاء)؛ همانطور که در این آیه شریفه اشاره شده، آب نقش اساسی در بدن موجودات زنده و همچنین انسان دارد. برای آشنایی بیشتر با فواید آب در بدن انسان بیشتر مطالعه کنید: «۷ تا از فواید مصرف آب برای بدن: آیا شما به اندازه کافی آب می نوشید؟»

رژیم غذایی و تشکیل سنگ های کلیوی

آنچه که خورید می تواند در ابتلای شما به یکی از این سنگ ها نقش زیادی داشته باشد.

متداول ترین نوع سنگ کلیه وقتی اتفاق می افتد که در زمان تشکیل ادرار در کلیه ها، کلسیم و اگزالات به هم می چسبند. اگزالات یک ماده شیمیایی است که در بسیاری از غذاها و سبزیجات سالم وجود دارد.

اگر قبلاً تجربه ابتلا به این نوع سنگ را اید، ممکن است پزشک به شما بگوید که مصرف غذاهای با اگزالات بالا را محدود کنید. مثال هایی از این غذاها عبارتند از:

  • اسفناج
  • ریواس
  • شوربا (Grits)
  • غلات سبوس

شاید شنیده باشید که نوشیدن شیر می تواند باعث ایجاد سنگ کلیه شود. این صحیح نیست.

اگر همزمان غذاهای غنی از کلسیم (مانند شیر و پنیر) و غذاهای حاوی اگزالات می خورید یا می نوشید، این به بدن شما کمک می کند تا اگزالات را بهتر کنترل کند. علت این مسئله هم آن است که این دو ماده تمایل دارند به جای اینکه در کلیه (محل تشکیل سنگ ها) ترکیب شوند، در روده ترکیب شوند.

سدیم

شما اغلب سدیم بدنتان را از نمک سر سفره تان دریافت می کنید.

این ماده می تواند احتمال ابتلا به چندین نوع سنگ کلیه را افزایش دهد. بنابراین باید مراقب تنقلات شور، غذاهای کنسروی، گوشت های بسته بندی شده و سایر غذاهای فرآوری شده باشید.

پروتئین حیوانی

نوعی از سنگ کلیه وقتی تشکیل می شود که ادرار شما بسیار اسیدی باشد.

گوشت قرمز و صدف می توانند اسید اوریک را در بدن افزایش دهد. این اسید اوریک می تواند در مفاصل جمع شده و باعث نقرس شود یا به کلیه ها رفته و دلیل ایجاد سنگ کلیه باشد.

آشنایی بیشتر با علائم بیماری نقرس: «درباره علائم نقرس: درد، ورم دست و زانو و پا و مفاصل و…»

از همه مهمتر، پروتئین های حیوانی میزان کلسیم ادرار شما را افزایش می دهند و در عین حال میزان سیترات را در آن کاهش می دهد، که هر دو عامل باعث تسهیل تشکیل سنگ می شوند.

مشکلات روده

سنگه کلیه شایعترین مشکل کلیوی در افراد مبتلا به بیماری التهابی روده مانند بیماری کرون و کولیت اولسراتیو (کولیت زخمی) هستند.

مشکلات روده ای می توانند شما را دچار اسهال کند، که در اثر آن کمتر ادرار می کنید. بدن شما ممکن است اگزالات زیادی را از روده جذب کند، بنابراین مقدار بیشتری از آن وارد ادرار شما می شود.

درباره اسهال بیشتر بخوانید: «بیماری اسهال: علائم و علل انواع اسهال»

چاقی یک علت سنگ کلیه است

اگر چاق هستید، تقریبا دو برابر احتمال بیشتری برای ابتلا به سنگ کلیه دارید! این زمانی است که شاخص توده بدنی یا همان BMI شما ۳۰ یا بالاتر باشد.

البته مطالعات حاکی از آن است که افرادی که رایج ترین عمل جراحی از دست دادن وزن، یعنی بای پس معده‌ای Roux-en-Y، را انجام داده اند خطر بالاتری برای داشتن سنگ کلیه دارند. البته همه جراحی های کاهش وزن این خطر را رقم نمی زنند، بلکه تنها آن هایی که موجب سوءجذب می شوند این گونه اند.

مرتبط: درباره «معایب اضافه وزن و مزایای وزن مناسب» بیشتر بخوانید.

سایر وضعیت های پزشکی به عنوان دلیل سنگ کلیه

بسیاری از بیماری ها می توانند در تشکیل یک یا چند نوع از سنگ کلیه نقش داشته باشند.

بیماری های خاص ژنتیکی

یک مثال، کلیه اسفنجی می باشد. این یک بیماری مادرزادی است که موجب تشکیل کیست در کلیه ها می شود.

دیابت نوع ۲

دیابت نوع دو می تواند موجب اسیدی تر شدن ادرار شما شود، که این مسئله باعث تسهیل تشکیل سنگ های کلیه می شود.

نقرس

بیماری نقرس باعث تجمع مداوم اسید اوریک در خون شده که این اسید اوریک در مفاصل و کلیه ها کریستال ایجاد می کند. این سنگ های کلیه می توانند بسیار بزرگ و دردناک شوند.

پرکاری پاراتیروئید یا هایپرپاراتیروئیدیسم

در این وضعیت غدد پاراتیروئید شما می توانند مقدار بسیار زیادی از هورمون هایشان را ترشح کنند، که موجب افزایش سطح کلسیم در خون و ادرار شما می شود.

اسیدوز توبولی کلیه (RTA)

این مشکل کلیوی نیز باعث تجمع بیش از حد اسید در بدن می شود.

داروهای شما می توانند دلیل سنگ کلیه شما باشند

بعضی از داروها که می توانند به عنوان دلیل سنگ کلیه باشند عبارتند از:

  • آنتی بیوتیک های خاصی از جمله آنتی بیوتیک های سیپروفلوکساسین و سولفا
  • برخی از داروها برای درمان اچ آی وی (HIV) و ایدز (AIDS)
  • دیورتیک ها (Diuretics) یا ادرار آور های خاصی که برای درمان فشار خون بالا استفاده می شوند. البته بعضی از دیوریتیک های تیازیدی در حقیقت به جلوگیری از سنگ ها کمک می کنند.

برای اطلاع از منابع این مطلب به صفحه بعد مراجعه فرمایید.

درباره‌ی فارسی مد

مطالب ارسال شده توسط این نویسنده، ترجمه شده از وبسایت های سلامت و پزشکی غیر فارسی زبان می باشد.

همچنین ببینید

بیماری مزمن کلیوی

بیماری مزمن کلیوی: علائم، دلایل و درمان بیماری مزمن کلیه

در این مطلب که از www.nhs.uk ترجمه شده، درباره اینکه بیماری مزمن کلیه چیست و علائم آن چگونه است توضیح داده شده و درباره علل و دلایل بیماری مزمن کلیوی، آزمایشات تشخیصی و درمان آن اطلاعاتی ارائه شده است. با ما همراه باشید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *