سندرم تونل کارپال
درباره سندرم تونل کارپال، علائم، تشخیص و روش های درمان آن

آشنایی با سندرم تونل کارپال: علل، علائم و عوارض، تشخیص، درمان و پیشگیری از ابتلا به نشانگان مجرای مچ دستی

سندرم تونل کارپال به عنوان یکی از علل اصلی گزگز و مورمور و بی حسی در دست شناخته می شود. با مطالعه این مقاله از فارسی مد درباره نشانه ها و علائم سندرم تونل کارپال، علت ابتلا به این بیماری، همچنین نحوه تشخیص، درمان و پیشگیری از ابتلا به آن بیشتر بدانید.

سندرم تونل کارپال چیست؟

نشانگان مجرای مچ دستی یا سندرم تونل کارپال (Carpal Tunnel Syndrome)، که همچنین با تحت فشار قرار گرفتن عصب مدین (Median) نیز شناخته می شود، یک بیماری است که موجب بی حسی، گزگز و یا ضعف در دست شما می شود.

این مشکل به خاطر تحت فشار قرار گرفتن عصب مدین (Median Nerve) در ناحیه مچ دست شما رخ می دهد.

عصب مدین عصبی است که طول ساعد شما را طی می کند، از مجرایی در مچ دست شما که تونل کارپال (Carpal Tunnel) نامیده می شود عبور می کند و در دست شما پایان می یابد.

عصب مدین عصبی است که حرکت و حس انگشت شست شما، و حرکت تمام انگشتانتان به غیر از انگشت کوچک را تحت کنترل دارد. همانطور که اشاره شد، در سندرم تونل کارپال، این عصب در ناحیه مچ شما تحت فشار قرار می گیرد. پس، مطابق انتظار، ما شاهد اختلال در عملکرد های حسی و حرکتی این عصب در دست شما خواهیم بود.

Advertisements

نشانه ها و علائم سندرم تونل کارپال

علائم سندرم تونل کارپال شامل موارد زیر است:

  • احساس سوزش، گزگز، مورمور شدن و بی حسی همراه با خارش در کف دست و شست یا انگشت اشاره و میانه شما
  • ضعف در دست شما و مشکل در نگه داشتن اشیاء
  • احساس شوک مانند که به سمت انگشتان شما منتقل می شود
  • احساس سوزن سوزن شدن که به سمت بازوی شما بالا می آید
علائم، دلایل، تشخیص، درمان، عوارض و پیشگیری سندرم تونل کارپال
آشنایی با سندرم تونل کارپال یا نشانگان مجرای مچ دستی

احساس گزگز و بی حسی در انگشتان شما ممکن است علت دیگری، به جز سندرم تونل کارپال، داشته باشد؛ در این باره مطالعه مقاله «گزگز انگشتان: چرا انگشتان من بی حس می شوند؟» از فارسی مد ممکن است به شما کمک می کند.

تغییرات علائم سندرم تونل کارپال با پیشرفت این بیماری

ممکن است در ابتدا متوجه شوید که شب هنگام انگشتان شما «به خواب می روند» و بی حس می شوند. معمولا به دلیل نحوه نگه داشتن دست در هنگام خواب این اتفاق می افتد.

در زمان صبح ممکن است با بی حسی و سوزن سوزن شدن در دستتان بیدار شوید، که این حس که تمام مسیر را تا شانه شما بالا می رود.

در طول روز، ممکن است هنگامی که اشیاء را با مچ خمیده نگه می دارید، مثلا در زمانی که رانندگی می کنید یا کتاب می خوانید، علائمتان شدت بگیرند.

در اوایل ابتلا به این بیماری، ممکن است تکاندن دستانتان به شما کمک کند تا احساس بهتری داشته باشید. اما بعد از مدتی، این کار موجب از میان رفتن بی حسی نمی شود.

Advertisements

با پیشرفت سندرم تونل کارپال، ممکن است قدرت گرفتن اشیا کمتر شود؛ زیرا ماهیچه های دست شما منقبض می شوند. همچنین، شما درد و گرفتگی عضلانی بیشتری خواهید داشت.

به علت تحریک یا فشاری که در اطراف عصب مدین شما وجود دارد، این عصب نمی تواند آن گونه که باید فعالیت کند. این مسئله منجر به موارد زیر می شود:

  • تکانه های عصبی کندتر
  • حس کمتر در انگشتان شما
  • استحکام و هماهنگی کمتر، به ویژه در توانایی استفاده از انگشت شست برای گرفتن چیزها

علت سندرم تونل کارپال

غالبا مردم نمی دانند که علت ابتلا به سندرم تونل کارپال در آن ها چیست. این بیماری می تواند به این دلایل رخ دهد:

  • حرکات تکراری، همچون تایپ کردن، یا هر نوع حرکت دیگر در مچ دست که مرتباً آن را انجام می دهید. این امر به ویژه در مورد کارهایی که در حین انجام آن ها دستتان از مچتان پایین تر است، صادق می باشد.
  • بیماری هایی مانند کم کاری تیروئید، چاقی، آرتریت روماتوئید و دیابت
  • بارداری

فاکتورها و عوامل افزاینده خطر ابتلا به نشانگان مجرای مچ دستی

شما ممکن است احتمال بالاتری برای ابتلا به نشانگان مجرای مچ دستی (سندرم تونل کارپال) داشته باشید، اگر:

  • یک خانم باشید. احتمال ابتلا به این بیماری در زنان سه برابر مردان است. شاید به این دلیل که تونل کارپال (مجرای مچ دستی) در خانم ها معمولا کوچک تر است.
  • یک عضو خانواده شما تونل کارپال کوچکی داشته باشد.
  • شغلی داشته باشید که در آن باید حرکات تکراری با ساعد، دست یا مچ دست را مرتبا انجام دهید. شغل هایی مانند کارگر خط مونتاژ یا فاضلاب، یا بافنده، نانوا، صندوقدار، آرایشگر مو یا نوازنده.
  • شکستگی یا از جا دررفتن مچ دستتان.

همانطور که پیش از این اشاره شد، این موارد به عنوان علت سندرم تونل کارپال نیز مطرح هستند.

آزمایش و تشخیص سندرم تونل کارپال

برای تشخیص ابتلای شما به سندرم تونل کارپال، در حین معاینه، پزشک شما می تواند به قسمت کف دستی مچ دستتان ضربه بزند، آزمایشی که به نام علامت Tinel شناخته می شود. و یا در آزمایشی دیگر، از شما بخواهد در حالی که ساعد خود را باز کرده اید، مچتان را کاملا خم کند.

Advertisements

سایر آزمایشات تشخیصی نشانگان مجرای مچ دستی

پزشک همچنین ممکن است برای تشخیص سندرم تونل کارپال تست های دیگری را انجام دهند؛ از جمله:

  • آزمایشات تصویربرداری. آزمایش های اشعه ایکس، سونوگرافی یا MRI می تواند به پزشک اجازه دهد تا استخوان ها و بافت های شما را معاینه کند.
  • الکترومیوگرام. پزشکتان یک الکترود نازک را در یک ماهیچه قرار می دهد تا فعالیت الکتریکی آن را اندازه گیری کند.
  • مطالعات هدایت عصبی. پزشک شما برای اندازه گیری سیگنال های موجود در اعصاب دست و بازوی شما، الکترودهایی را به پوستتان می بندد.

راهکار های درمان سندرم تونل کارپال

درمان شما به علائم و وضعیت بیماری شما، که تا چه حد پیشرفت کرده است، بستگی دارد.

برای درمان سندرم تونل کارپال ممکن است نیاز داشته باشید به:

  • تغییرات در سبک زندگی. اگر حرکات تکراری زیاد باعث علائم شما شده است، اوقات بیشتری استراحت کنید یا کمی از فعالیت هایی که باعث درد شما می شود، کاهش دهید.
  • تمرین. حرکات کششی یا قدرتی می توانند باعث شوند که حال بهتری داشته باشید. تمرینات سرخوردن عصب می توانند به عصب کمک کنند تا در مجرای مچ دست بهتر حرکت کند.
  • بی حرکتی. پزشک ممکن است به شما بگوید که برای جلوگیری از حرکت مچ دست و فشار کمتری روی اعصاب، اسپلینت بپوشید. ممکن است شبانه از آن استفاده کنید تا از شر بی حسی یا احساس سوزن سوزن شدن رها شوید. این می تواند به شما کمک کند تا بهتر بخوابید و به عصب مدین خود استراحت دهید.
  • دارو. ممکن است پزشک برای کنترل تورم برای شما داروهای ضد التهابی یا آمپول های استروئیدی تجویز کند.
  • عمل جراحی تونل کارپال. اگر هیچ کدام از این روش ها در درمان سندرم تونل کارپال شما مفید واقع نشود، ممکن است نیاز باشد که یک جراحی به نام عمل جراحی رهاسازی تونل کارپال برایتان انجام شود. این جراحی، اندازه این مجرای مچ دستی شما (تونل کارپال) را افزایش داده و در نتیجه، فشار وارده بر روی عصب شما را کاهش می دهد.

عوارض عدم درمان سندرم تونل کارپال

اگر به نشانگان مجرای مچ دستی مبتلا باشید و آن را درمان نکنید، علائم آن می تواند به مدت طولانی ادامه یابد و بدتر شود.

همچنین، علائم سندرم تونل کارپال می توانند از بین بروند و دوباره برگردند.

درمان سندرم تونل کارپال، اگر زودتر تشخیص داده شود، آسان تر خواهد بود. در این صورت می توانید از آسیب دائمی به ماهیچه ها جلوگیری کنید و از دست خود، همانطور که باید، استفاده کنید.

Advertisements

راهکارهایی برای پیشگیری از ابتلا به سندرم تونل کارپال

برای جلوگیری و همچنین پیشگیری از سندرم تونل کارپال، سعی کنید که:

  • مچ دست خود را صاف نگه دارید
  • از اسپلینت یا بریس استفاده کنید، این ابزارها به شما کمک می کند تا مچ دست خود را در وضعیت خنثی نگه دارید.
  • از باز و بسته کردن مکرر مچ دستتان خودداری کنید.
  • دستان خود را گرم نگه دارید.
  • (در میان کار) هر زمان که ممکن است استراحت کنید.
  • روش های پیشگیری از سندرم تونل کارپال را در زمان کار در نظر داشته باشید و در حین کار دست و مچ دست خود را در وضعیت مناسب قرار دهید.

جمع بندی

در پایان، بیایید نگاهی به چند پرسش درباره سندرم تونل کارپال که در این مقاله به آن ها پاسخ داده شد بیندازیم:

سندرم تونل کارپال چیست؟

نشانگان مجرای مچ دستی یا سندرم تونل کارپال بیماری است که در اثر تحت فشار قرار گرفتن عصب مدین در مجرای مچ دست شما (تونل کارپال) بروز پیدا می کند. در نتیجه این فشار، عملکرد های عصب مدین در دست دچار اختلال می شوند.

علائم سندرم تونل کارپال چیست؟

با توجه به عملکردهای حسی و حرکتی عصب مدین در دست، احساس سوزش، گزگز، مورمور شدن و بی حسی همراه با خارش در قسمت های مختلف دست شما، ضعف در عملکردهای حرکتی دستتان و … از می تواند نشانه های ابتلا به سندرم تونل کارپال باشد.

علت سندرم تونل کارپال چیست؟

انجام حرکات تکراری در طول زمان، مثلا در افرادی که بسیار ظرف می شویند و یا تایپیست ها، و همچنی دیگر بیماری ها، همچون کم کاری تیروئید، می تواند موجب ابتلای فرد به این بیماری شود.

تشخیص سندرم تونل کارپال چگونه است؟

پزشک شما، با معاینه دستتان، و انجام تست هایی مانند علامت Tinel می تواند به تشخیص سندرم تونل کارپال برسد. همچنین برای این کار، او می تواند از روش های تصویر برداری، الکترومیوگرام و تحقیقات هدایت عصبی کمک بگیرد.

درمان سندرم تونل کارپال چیست؟

بسته به مرحله پیشروی بیماری شما، راهکارهای مختلفی برای درمان سندرم تونل کارپال وجود دارد. از جمله آن ها، تغییرات در سبک زندگی، تمرینات مختلف، بی حرکتی، داروها و همچنین عمل جراحی تونل کارپال را نام برد.


منابع

۱- برگرفته از (متن انگلیسی): www.webmd.com (WebMD – Better information. Better health.)

۲- تصاویر: تصویر اول: www.scientificanimations.com, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons (انتشار تصویر طبق گواهینامه و با ذکر منبع اصلی و فارسی مد مجاز است.)| تصویر دوم: Photo by Towfiqu barbhuiya

به این مقاله امتیاز دهید! (از راست به چپ)
[رتبه: ۰ ؛ تعداد آرا: ۰ ]

درباره‌ی محمدحسین ابراهیم خانی

آواتار محمدحسین ابراهیم خانی
دانشجوی پزشکی؛ نویسنده مقالات پزشکی فارسی مد، مؤسس و مدیر پایگاه جامع پزشکی فارسی مد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.