وَ قُلْ رَبِّ زِدْنِي عِلْماً | امروز دوشنبه، 15 آذر 1400؛ روز بخیر ;)
آشنایی با آب مروارید یا کاتاراکت
آشنایی با بیماری کاتاراکت یا آب مروارید چشم؛ از علائم و نشانه ها تا درمان

آب مروارید چیست؟ آشنایی با علت، علائم، تشخیص و درمان آب مروارید یا کاتاراکت +ویدئو

یکی از معروف ترین و شایع ترین مشکلات بینایی افراد مسن آب مروارید است؛ بیماری که از اصلی ترین علائم آن تاری دید یا دید ابری می‌باشد. این عارضه با کمک عینک و لنز ها و یا با عمل جراحی آب مروارید قابل درمان است. در این مقاله همراه فارسی مد باشید تا با آب مروارید یا کاتاراکت بیشتر آشنا شوید.

همه تغییرات در بینایی خود را به پیری نسبت ندهید! اگر کم کم جهان برایتان تار و مبهم به نظر می رسد، ممکن است به آب مروارید مبتلا شده باشید.

  • اگر بیش از ۶۰ سال سن دارید و بینایی شما تار یا تیره و مات شده، ممکن است کاتاراکت (Cataracts) شده باشید. این عارضه یک بیماری شایع در بزرگسالان مسن است، که می تواند توسط چشم پزشک شما معالجه شود.
  • به عبارت ساده تر، این بدان معناست که عدسی یا لنز چشمان شما در حال مات شدن است.
  • در برخی موارد از کاتاراکت ممکن است نیازی به درمان نباشد. اما در سایر وضعیت ها، برای بازگشت بینایی خود به حالت نرمال به عمل جراحی آب مروارید نیاز خواهید داشت.
سرفصل‌های پست

پرسش و پاسخ اجمالی درباره آب مروارید چشم

از کجا بفهمیم آب مروارید داریم؟

ابتلا به کاتاراکت نشانه ها و علائمی دارد؛ از جمله تاری دید، تیرگی، کدر بودن، مه آلودگی، مبهم و غیرشفاف و فیلم مانند بودن بینایی؛ نزدیک بینی (در افراد مسن)، تغییر در نحوه دیدن فیلم ها، مشکلات دیدن و رانندگی در شب، حساسیت به نور و مشاهده هاله اطراف منابع نور، دوبینی، تغییر در دیدن رنگ ها و عدم راحتی با عینک یا لنز.

سن ابتلا به آب مروارید چیست؟

این بیماری معمولاً افراد ۶۰ ساله و مسن تر را مبتلا می‌کند، اما هرکسی در سنین مختلف می‌تواند به آن مبتلا شود.

آیا ممکن است کاتاراکت در هر دو چشم اتفاق بیفتد؟

ممکن است در هر دو چشم با کاتاراکت مواجه شوید، اما معمولاً چشم ها همزمان درگیر نمی‌شوند. اگر هر دو چشم شما به کاتاراکت مبتلا باشد و نیاز به عمل آب مروارید داشته باشید، احتمالا دو جراحی جداگانه خواهید داشت. معمولا این عمل ها چند هفته با هم فاصله دارند تا چشم اول فرصت بهبودی داشته باشد.

آیا کاتاراکت بدون جراحی قابل بهبود است؟

گاهی اوقات تجویز عینک جدید ممکن است بینایی شما را که در مراحل اولیه آب مروارید متاثر شده بهبود بخشد. اما با گذشت زمان، ممکن است عینک برای بازگرداندن دید مناسب کافی نباشد. در این وضعیت پزشکتان عمل جراحی کاتاراکت را پیشنهاد می‌دهد.

میزان موفقیت عمل جراحی آب مروارید چشم چقدر است؟

حدود دو ماه بعد از عمل آب مروارید، چشم شما باید کاملاً خوب شود. حدود ۹۰٪ افراد بعد از جراحی آب مروارید بهتر می‌بینند. اما نباید انتظار داشته باشید که دید شما کامل و بی نقص شود. ممکن است هنوز هم نیاز به استفاده از عینک یا لنز داشته باشید.

درمان تاری دید پس از جراحی آب مروارید چیست؟

گاهی اوقات پس از جراحی کاتاراکت، ممکن است متوجه شوید که همه چیز دوباره کدر به نظر می‌رسد. از نظر پزشکی، علت این عارضه «کدورت کپسول خلفی» است. پزشک شما ممکن است عملی به نام YAG (یاگ) را برای رفع این مشکل پیشنهاد کند. این جراحی چند دقیقه طول می‌کشد و بدون درد است.

آب مروارید چیست؟

آب مروارید یا کاتاراکت (Cataract) ناحیه متراکم و کدری است که در عدسی چشم شکل می‌گیرد.

ابتلا به این عارضه از زمانی شروع می‌شود که پروتئین های موجود در چشم به صورت انبوه درآمده و مانع ارسال تصاویر واضح به شبکیه از عدسی چشم (لنز) می‌شوند. عملکرد شبکیه تبدیل نور (که از طریق عدسی می‌آید) به سیگنال های عصبی است. شبکیه چشم (Retina) این پیام‌ها را به عصب بینایی (Optic Nerve) می‌فرستد، که آن هم سیگنال‌ها را به مغز می‌رساند.

آب مروارید چشم به آرامی توسعه می‌یابد و در نهایت بینایی شما را مختل می‌کند. ممکن است در هر دو چشم با کاتاراکت مواجه شوید، اما معمولاً چشم ها همزمان درگیر نمی‌شوند. آب مروارید در افراد مسن‌تر شایع است.

طبق گفته انستیتوی چشم ملی ایالات متحده، بیش از نیمی از افراد در ایالات متحده تا ۸۰ سالگی خود یا کاتاراکت داشته اند و یا تحت عمل جراحی آب مروارید قرار گرفته اند.

تصویری از چشم مبتلا به آب مروارید
چشم مبتلا به آب مروارید هیپرمچور قشری-هسته ای با یک هسته براق (قهوه ای)

علت آب مروارید چیست؟

هنگامی که شما به بیماری کاتاراکت مبتلا می‌شوید، پروتئینی که در عدسی چشم شما ساخته می شود آن را مات می کند. این مسئله عبور نور از آن را دشوار ساخته و می‌تواند منجر به کاهش بینایی شما شود.

اما دلایل مختلفی برای ابتلا به آب مروارید چشم وجود دارد. از جمله:

  • تولید بیش از حد اکسیدان ها؛ اکسیدان ها مولکول های اکسیژنی هستند که طی زندگی عادی روزمره دچار تغییر شیمیایی شده‌اند
  • سیگار کشیدن
  • اشعه ماوراء بنفش
  • استفاده طولانی مدت از استروئیدها و سایر داروها
  • برخی از بیماری ها، مانند دیابت
  • ضربه (تروما)
  • پرتودرمانی (رادیوتراپی)

تاثیر کاتاراکت بر بینایی شما

مقایسه دید فرد سالم با دید فرد مبتلا به آب مروارید
مقایسه دید فرد سالم با دید فرد مبتلا به آب مروارید؛ فرد مبتلا به کاتاراکت همه جا را مات و کدر می‌بیند.

لنز یا عدسی چشمان شما در حالت عادی شفاف است. شفافیت عدسی ها موجب می‌شود که نور به پشت چشم شما منتقل شده، بنابراین می‌توانید اطراف را به طور عادی ببینید.

اما در صورت ابتلا به آب مروارید، عدسی چشم شما مات می‌شود. دید شما مبهم شده، و به نظر می‌رسد که از پس یک پنجره کثیف یا لکه دار به اطراف نگاه می‌کنید.

اگر بیماری شما بسیار پیشرفته باشد، هنگامی که در آینه نگاه می‌کنید ممکن است حتی متوجه وجود یک لایه نازک سفید یا خاکستری رنگ بر روی چشم خود شوید.

انواع آب مروارید چشم

کاتاراکت انواع گوناگونی دارد. اقسام این بیماری براساس مکان و چگونگی بوجود آمدن عارضه در چشم شما طبقه بندی می‌شوند.

  • آب مروارید مربوط به افزایش سن. این نوع از بیماری با افزایش سن رخ می‌دهد.
  • آب مروارید هسته ای در وسط عدسی چشم تشکیل شده و باعث زرد یا قهوه ای شدن هسته یا مرکز آن می‌شود.
  • کاتاراکت قشری به شکل گوه ای است و در لبه های هسته تشکیل می‌شود.
  • کاتاراکت کپسول خلفی سریعتر از دو نوع بالایی بوجود آمده و پشت عدسی چشم را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
  • آب مروارید مادرزادی. این عنوانی است که در زمان تولد نوزادی با کاتاراکت، پزشکان از آن استفاده می کنند. این نوع بیماری ممکن است در اثر عفونت، آسیب و یا رشد ضعیف در رحم به وجود آید. کاتاراکت مادرزادی که در بدو تولد وجود دارد و یا در اولین سال کودک شکل می‌گیرد، شیوع کمتری نسبت به آب مروارید مربوط به افزایش سن دارد.
  • آب مروارید ثانویه. این بیماری در اثر سایر مشکلات پزشکی، مانند دیابت و آب سیاه (گلوکوم)، به وجود می‌آید. همچنین ممکن است ناشی از نزدیک شدن به مواد سمی، نور ماوراء بنفش، یا پرتودرمانی یا از مصارف دارویی مانند کورتیکواستروئیدها یا دیورتیک ها ناشی شود.
  • کاتاراکت ضربه ای. این نوع از بیماری پس از آسیب دیدگی چشم به وجود می‌آید، اما ممکن است چندین سال طول بکشد تا این اتفاق بیفتد.
  • آب مروارید پرتویی می‌تواند پس از اینکه فرد تحت درمان سرطان با اشعه قرار گرفت، شکل بگیرد.
تصویری از آب مروارید ضربه ای (کاتاراکت ضربه ای) رزشکل در چشم مردی ۶۰ ساله

سایر مواردی که می توانند موجب افزایش خطر ابتلا به کاتاراکت چشم شوند شامل افزایش قرارگرفتن در برابر اشعه ماوراء بنفش یا UV [مثلا از نور خورشید]، سیگار کشیدن و نوشیدن زیاد الکل است.

چشمان شما اصلی ترین راه ارتباط با جهان زیبای اطرافتان می باشند؛ یادبگیرید که از آن ها محافظت کنید: حفظ سلامت چشم و بینایی مناسب: چگونه چشمان خود را سالم نگه دارید؟

عوامل خطر کاتاراکت

عوامل خطر (ریسک فاکتورهای) مرتبط با آب مروارید عبارتند از:

  • سن بالاتر
  • استفاده زیاد از الکل
  • سیگار کشیدن
  • چاقی
  • فشار خون بالا
  • جراحات قبلی چشم
  • سابقه خانوادگی آب مروارید چشم
  • قرار گرفتن بیش از حد در معرض آفتاب
  • دیابت
  • قرار گرفتن در معرض پرتوهای ناشی از تابش اشعه X و درمان های سرطان

علائم آب مروارید یا کاتاراکت چیست؟

آب مروارید درد ندارد. وقتی دید ماتی دارید و جهان آنگونه که باید به نظر نمی‌رسد، متوجه می‌شوید که چشمانتان باید معاینه شوند.

علائم آب مروارید یا کاتاراکت چشم
آشنایی با نشانه ها و علائم آب مروارید چشم

این بیماری معمولا به تدریج شکل می‌گیرد. ممکن است تا زمانی که کاتاراکت شروع به مسدود کردن مسیر نور نشده، متوجه آن نشوید. پس از آن ممکن است متوجه علائم زیر شوید:

  • تاری دید، تیرگی، کدر بودن، مه آلودگی، مبهم و غیرشفاف و فیلم مانند بودن بینایی.
  • نزدیک بینی (در افراد مسن).
  • تغییر در نحوه دیدن فیلم ها.
  • مشکلات دیدن در شب.
  • مشکلات رانندگی در شب (به عنوان مثال، مشکل با تابش خیره کننده از چراغ های جلو).
  • حساس شدن به نور و مشکل با درخشش و روشنایی زننده در طول روز.
  • مشاهده «هاله» اطراف منابع نور.
  • دوبینی در چشمی که دچار مشکل شده؛ یعنی اشیاء را دوگانه مشاهده می‌کنید، و ممکن است همپوشانی داشته باشند.
  • تغییر در دیدن رنگ ها؛ رنگ ها مانند گذشته روشن نیستند.
  • مشکل با عینک یا لنزهای تماسی، که احساس کنید به خوبی کار نمی کنند.

بهبود علائم آب مروارید

برای بهبود علائم کاتاراکت، چشم پزشک شما ممکن است به شما توصیه کند که از نورهای روشن تر (تابان تر) برای امور روزانه استفاده کنید، عینک آفتابی ضد درخشش بزنید و یا حتی از لنزهای بزرگنمایی استفاده کنید – همه این موارد ممکن است به بهبود علائم شما کمک کند.

تشخیص آب مروارید چشم و زمان مراجعه به پزشک

چه زمانی به پزشک مراجعه کنم؟هر زمانی که متوجه تغییری در بینایی خود شدید.

برای تشخیص آب مروارید چشم، پزشک معاینه کاملا دقیقی ازچشم شما انجام می‌دهد. او همچنین به شما قطره چشمی می‌دهد تا مردمک چشمتان را گشاد کند و عدسی (لنز) و سایر قسمت های چشم شما را بررسی کند.

سپس پزشک تمام چشمتان را معاینه می کند و چندین آزمایش مختلف را نیز انجام می‌دهد. بر اساس این نتایج، او بهترین اقدامی که به نظرش مناسب است را به شما اعلام خواهد کرد.

به خاطر داشته باشید که در زمان ویزیت عینک یا لنزهای خود را به همراه داشته باشید.

درمان آب مروارید چشم چیست؟

خوشبختانه اکثر موارد این بیماری با عینک و لنز و یا به وسیله جراحی قابل بهبود است.

درمان کاتاراکت با عینک یا لنز

اگر بینایی شما با استفاده از عینک یا لنز قابل اصلاح باشد، پزشکتان آن را تجویز می کند.

گاهی اوقات، تجویز عینک جدید ممکن است بینایی شما را که در مراحل اولیه از کاتاراکت متاثر شده، بهبود بخشد. اما با گذشت زمان، ممکن است عینک برای بازگرداندن دید مناسب کافی نباشد.

درمان کاتاراکت با عمل جراحی آب مروارید

در صورتی که این بیماری در زندگی روزمره شما مشکل ایجاد کرده باشد، ممکن است نیاز به عمل جراحی آب مروارید داشته باشید. این یک جراحی معمول و ایمن است و پس از اتمام آن، می‌توانید بهتر ببینید.

  • عمل آب مروارید چشم به صورت سرپایی انجام می شود – یعنی شما در همان روز به خانه خواهید رفت – و معمولاً بسیار موفق آمیز است. جراح عدسی چشم شما را برداشته و آن را با یک عدسی (لنز) مصنوعی جایگزین خواهد کرد.
  • بیش از ۹۵٪ افرادی که عمل آب مروارید چشم را انجام داده‌اند می‌گویند که پس از آن می‌توانند بهتر ببینند.

بعضی اوقات، ممکن است حتی بدون اینکه کاتاراکت برای شما آزاری ایجاد کند، نیاز به عمل آب مروارید داشته باشید. اگر آب مروارید به اندازه کافی بزرگ باشد که بتواند داخل چشم را شلوغ کند، که به نوبه خود می‌تواند منجر به افزایش فشار در چشم شود، ممکن است پزشک شما عمل آب مروارید را پیشنهاد کند.

آمادگی پیش از عمل

یک یا دو هفته قبل از عمل کاتاراکت شما ، پزشکتان آزمایشاتی را برای سنجش اندازه و شکل چشم شما انجام می‌دهد. به این ترتیب او می‌تواند بهترین عدسی یا لنز مصنوعی را برای شما انتخاب کند.

احتمالاً به شما گفته خواهدشد که ۱۲ ساعت قبل از جراحی چیزی نخورید و ننوشید.

جراحی آب مروارید چشم چگونه است؟

شما در زمان انجام این عمل بیدار خواهید بود، اما پزشک چشم شما را با دارو بی حس می کند، بنابراین احساس درد نخواهید داشت. همچنین ممکن است برای آرامشتان به شما داروهایی داده‌شود.

عمل آب مروارید چشم معمولاً کمتر از یک ساعت طول می‌کشد.

جراح یک برش کوچک در جلوی چشم شما ایجاد می کند (گاهی اوقات با کمک لیزر). از طریق این برش، او ابزاری کوچک برای درهم شکستن کاتاراکت و مکش آرام آن به بیرون، قرار می‌دهد.

سپس، او لنز جدیدی را که از پلاستیک، سیلیکون یا اکریلیک ساخته شده است را در محل تعبیه کرده و برش را می‌بندد.

پس از عمل جراحی کاتاراکت شما نیازی به اقامت شبانه در بیمارستان نخواهید داشت، اما به شخصی احتیاج دارید که شما را به خانه برساند.

عمل آب مروارید دو چشم

اگر هر دو چشم شما به کاتاراکت مبتلا باشد، احتمالا دو جراحی جداگانه که معمولا چند هفته با هم فاصله دارند خواهید داشت. این فاصله به چشم اول فرصت بهبودی می‌دهد.

عوارض جانبی عمل جراحی آب مروارید چشم چیست؟

عوارض جانبی در عمل جراحی آب مروارید نادر است؛ با این حال برخی از مواردی که ممکن است اتفاق بیفتد عبارتند از:

  • عفونت یا تورم چشم
  • خون ریزی
  • جداشدگی شبکیه – از بین رفتن لایه ای از بافت پشت چشم شما که نور را حس می‌کند
  • افتادگی پلک
  • افزایش موقتی فشار چشم ۱۲-۲۴ ساعت پس از جراحی آب مروارید

مراقبت های بعد از عمل جراحی آب مروارید

برای چند روز پس از جراحی کاتاراکت، ممکن است چشم شما احساس خارش داشته یا درد داشته باشد. همچنین در این مدت ممکن است کمی پارگی نیز داشته باشید و دیدن در نور شدید برای شما دشوار شود.

پزشک برای جلوگیری از عفونت، برایتان قطره چشمی تجویز می‌کند. باید چند روز استراحت داشته باشید. رانندگی ممنوع است و شما نباید خم شوید، وسایل سنگین را بردارید یا هرگونه فشاری به چشم خود وارد کنید.

برای هفته اول، پزشک احتمالاً به شما پیشنهاد می‌دهد که در هنگام خواب از محافظ چشم (شیلد) استفاده کنید. این کار از محل جراحی چشم شما محافظت می‌کند تا چشمتان بهبود یابد. اگر احساس درد می‌کنید و یا حس می‌کنید که چشم شما آنطور که باید بهبود نمی‌یابد، فوراً به پزشک خود اطلاع دهید.

۸ هفته بعد از عمل آب مروارید، چشم شما باید کاملاً خوب شود. حدود ۹۰٪ افراد بعد از جراحی آب مروارید بهتر بهتر می‌بینند. اما نباید انتظار داشته باشید که دید شما کامل و بی نقص شود. ممکن است هنوز هم نیاز به استفاده از عینک یا لنز داشته باشید.

تاری دید پس از جراحی آب مروارید

گاهی اوقات پس از جراحی کاتاراکت، ممکن است متوجه شوید که همه چیز دوباره کدر به نظر می‌رسد. این وقتی اتفاق می‌افتد که کپسول عدسی – بخشی از چشم شما که لنز مصنوعی جدیدتان را در جای خود نگه داشته – شروع به ضخیم شدن می‌کند.

شاید بشنوید که پزشکتان که این اتفاق را با نام پزشکی اش می‌خواند: کدورت کپسول خلفی. مشکل ممکن است این مشکل بلافاصله ظاهر نشود. شاید ماه‌ها یا سال‌ها بعد متوجه آن شوید.

پزشک شما ممکن است عملی به نام YAG (یاگ) را برای رفع این مشکل پیشنهاد کند. این جراحی چند دقیقه طول می‌کشد و بدون درد است.

طی عمل جراحی یاگ، جراح با استفاده از لیزر ضخیم شدگی اطراف کپسول لنز را باز می‌کند تا نور بیشتری از لنز مصنوعی شما عبور کند. این کار باعث بهبود کدر شدگی دید شما می‌شود.

پیشگیری از آب مروارید

پزشکان هنوز به طور دقیق نمی‌دانند که چه عواملی موجب به ابتلا به این بیماری می‌شوند، بنابراین هیچ روش ثابت شده‌ای برای جلوگیری از آن وجود ندارد.

اما از آنجا که کاتاراکت و سایر بیماری های چشمی، مانند گلوکوم (آب سیاه)، در بزرگسالان مسن شایع تر است، این مسئله مهم است که مرتباً چشم خود را معاینه کنید. اگر سابقه خانوادگی از مشکلات چشمی داشته باشید، و یا اگر در معرض چیزهایی باشید که می‌تواند باعث ایجاد مشکل در چشمتان شوند، این موضوع واقعاً مهم است.

بزرگسالان باید حداقل هر ۲ سال تا ۵۰ سالگی و پس از آن به طور سالانه به چشم پزشک مراجعه کنند.

اگر شما سابقه مشکلات چشمی و یا سایر بیماری ها -که شانس ابتلا به بیماری چشمی را افزایش می دهند-، مانند دیابت، را دارید شاید نیاز داشته باشید که چشمتان بیشتر از حالت معمول مورد معاینه قرار گیرد.

بیشتر بدانید و آگاهانه اقدام کنید: تاثیر افزایش سن بر بینایی: بینایی شما با افزایش سن چه تغییری می کند؟


برای اطلاع از منابع این مطلب به صفحه بعد مراجعه فرمایید.

برای دادن امتیاز به این مقاله کلیک کنید!
[رتبه: ۰ ؛ تعداد آرا: ۰ ]

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *