وَ قُلْ رَبِّ زِدْنِي عِلْماً | امروز شنبه، ۱ آبان ۱۴۰۰؛ روز بخیر ;)
درباره کم خونی
درباره آنمی

درباره کم خونی: انواع کم خونی، دلایل، علائم، تشخیص و درمان کم خونی

در این مقاله، که از WebMD.com ترجمه شده، به تفصیل درباره بیماری کم خونی، انواع کم خونی، دلایل و علائم آنمی و همچنین تشخیص و درمان کم خونی اطلاعاتی بیان شده است. با ما همراه باشید.

کم خونی چیست؟

کم خونی، فقرالدم یا آنِمی (Anemia) به عنوان کمبود گلبول های قرمز خون تعریف می شود. در آزمایش خون معمول، آنمی به عنوان هموگلوبین یا هماتوکریت پایین گزارش می شود. این ماده اکسیژن را حمل می کند و آن را به تمام بافت های بدن شما تحویل می دهد. اگر آنمی داشته باشید، میزان هموگلوبین شما نیز پایین خواهد بود. اگر بیش از اندازه کم باشد، ممکن است بافت یا اندام شما اکسیژن کافی دریافت نکند. علائم کم خونی – مانند خستگی یا درد – به این دلیل اتفاق می افتند که اعضای بدن شما آنچه را که برای انجام کارشان نیاز دارند آنطور که باید دریافت نمی کنند.

آنمی شایعترین بیماری خون در ایالات متحده است که تقریباً ۶٪ از جمعیت این کشور به آن مبتلا هستند. زنان، کودکان خردسال و مبتلایان به بیماری های مزمن بیش تر در معرض کم خونی هستند. موارد مهم برای یادآوری عبارتند از:

  • انواع خاصی از کم خونی از طریق ژن های شما منتقل می شود و نوزادان ممکن است از بدو تولد آنمی داشته باشند.
  • زنان به دلیل ریزش خون در دوره های ماهانه خود و تقاضای بیشتر خون در دوران بارداری در معرض کم خونی در اثر فقر آهن هستند.
  • افراد مسن بیش تر در معرض خطر کم خونی هستند، زیرا احتمال ابتلا به بیماری کلیوی یا سایر بیماری های مزمن پزشکی در این افراد بیش تر است.

انواع مختلف آنمی وجود دارد. همه آن ها دلایل و معالجه های مختلفی دارند. برخی از انواع آن – مانند آنمی خفیف که در دوران بارداری رخ می دهد – نگران کننده نیستند. اما برخی از انواع کم خونی ممکن است شدید، مادام العمر یا علامت دار باشد.

درباره انواع کم خونی، دلایل کم خونی، علائم کم خونی و درمان کم خونی
انواع کم خونی ، دلایل کم خونی ، علائم کم خونی و درمان کم خونی

علائم کم خونی

علائم کم خونی در ابتدا می تواند آنقدر خفیف باشد که حتی ممکن است متوجه آن ها نشوید. اما اگر وضعیت شما بدتر شود، متوجه آن ها می شوید. علائم کم خونی به طور کلی عبارتند از:

  • سرگیجه، سبکی و یا احساس اینکه می خواهید بیفتید.
  • ضربان قلب سریع یا غیرمعمول
  • سردرد
  • درد در استخوان، سینه، شکم و مفاصل
  • مشکلات رشد در کودکان و نوجوانان
  • تنگی نفس
  • پوستی کمرنگ یا زرد
  • دست و پاهای سرد
  • خستگی یا ضعف

همچنین بخوانید: ترومبوسیتوپنی: علائم، تشخیص و درمان کاهش تعداد پلاکت خون


انواع کم خونی و علل

بیش از ۴۰۰ نوع کم خونی وجود دارد، که به سه گروه تقسیم می شوند:

  • آنمی ناشی از از دست دادن خون
  • کم خونی ناشی از کاهش تولید یا تولید ناصحیح گلبول های قرمز
  • آنمی ناشی از تخریب گلبول های قرمز

شما از طریق خونریزی سلول های قرمز خون خود را از دست می دهید. این پدیده می تواند در مدت زمان طولانی و به آرامی اتفاق بیافتد درحالی که ممکن است متوجه نشوید.

دلایل کم خونی

دلایل کم خونی عبارتند از:

  • بیماری های دستگاه گوارش مانند زخم معده، بواسیر، گاستریت (التهاب معده) و سرطان
  • داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAIDs) مانند آسپرین یا ایبوپروفن که می توانند باعث زخم و گاستریت شوند
  • دوره ماهانه خانم ها، به ویژه اگر خونریزی بیش از حد وجود داشته باشد
  • همچنین پس از تروما (ضربه) یا بعد از عمل جراحی

همچنین بخوانید: سرخرگ ها با سیاهرگ ها چه تفاوتی دارند؟

همچنین بخوانید: سیاهرگ یا ورید چیست؟ – درباره ورید ها و نقش آن ها در گردش خون

دلایل به وجود آورنده برخی از انواع کم خونی ها

کم خونی ناشی از کاهش یا تولید ناصحیح گلبول های قرمز

در این نوع کم خونی، ممکن است بدن شما به اندازه کافی سلول خونی ایجاد نکند، یا ممکن است آن طور که باید عمل نکند. این نوع آنمی می تواند به این دلیل اتفاق بیفتد که در گلبول های قرمز خون مشکلی وجود داشته باشد، یا به این دلیل که شما مواد معدنی و ویتامین های کافی برای کارکرد مناسب گلبول های قرمز را نداشته باشید. شرایط مرتبط با این علل کم خونی شامل موارد زیر است:

  • مشکل در مغز استخوان و سلول های بنیادی
  • آنمی ناشی از فقر آهن
  • کم خونی داسی شکل
  • آنمی ناشی از کمبود ویتامین به ویژه B-12 یا فولات

مشکلات مغز استخوان و سلول های بنیادی

مشکلات مغز استخوان و سلول های بنیادی ممکن است بدن شما را از تولید مقدار کافی گلبول های قرمز باز دارند. برخی از سلول های بنیادی مغز استخوان که در مرکز استخوان های شما هستند به سلول های قرمز خون تبدیل می شوند. اگر سلول های بنیادی کافی وجود نداشته باشند، یا اگر درست کار نکنند و یا سلول های دیگری مانند سلول های سرطانی جایگزین آن ها شوند، ممکن است کم خونی به وجود آید.

» مواری از مشکلات مغز استخوان و سلول های بنیادی

آنمی ناشی از مشکلات مغز استخوان یا سلول های بنیادی شامل موارد زیر است:

  • کم خونی آپلاستیک هنگامی اتفاق می افتد که سلول های بنیادی کافی نباشند و یا اینکه اصلاً آن ها را نداشته باشید. ممکن است به خاطر ژن های خود و یا اینکه مغز استخوان شما به دلیل داروها، پرتودرمانی، شیمی درمانی یا عفونت آسیب دیده باشد، دچار کم خونی آپلاستیک شوید. بعضی اوقات، دلیل مشخصی برای آنمی آپلاستیک وجود ندارد.
  • مسمومیت ناشی از سرب. سرب برای مغز استخوان شما سمی است و باعث می شود گلبول های قرمز خون کمتری داشته باشید. به عنوان مثال، مسمومیت با سرب هنگامی اتفاق می افتد که بزرگسالان در محل کار با سرب در تماس باشند، یا کودکان تراشه های رنگ سرب را بخورند. در صورتی که بعضی از انواع ظروف سفالی شما به خوبی لعاب دار نشده باشند ممکن است در اثر تماس غذای شما با آن دچار مسمومیت ناشی از سرب شوید.
  • تالاسمی با مشکلی در تشکیل هموگلوبین اتفاق می افتد (۴ زنجیره آن به درستی شکل نمی گیرند). بدن شما گلبول های قرمز واقعا کوچکی به وجود می آورد – اگرچه می توانید تعداد کافی از آن ها تولید کند تا بی علامت باشد، یا این که ممکن است شدید باشد. این ژن در ژن های شما منتقل می شود و معمولاً روی مردم مدیترانه، آفریقا، خاورمیانه و تبار جنوب شرقی آسیا تأثیر می گذارد. این شرایط می تواند از خفیف تا تهدید کننده زندگی متغیر باشد. شدیدترین شکل آنمی، کم خونی کولی است.

کم خونی فقر آهن

آنمی فقر آهن به دلیل عدم وجود مقدار کافی آهن معدنی در بدن شما اتفاق می افتد. مغز استخوان شما برای تولید هموگلوبین به آهن نیاز دارد، هموگلوبین بخشی از گلبول قرمز است که اکسیژن را به اندام های شما منتقل می کند. آنمی فقر آهن می تواند ناشی از موارد زیر باشد:

  • رژیم بدون آهن کافی به ویژه در نوزادان، کودکان، نوجوانان، گیاهخواران و خام خواران
  • برخی داروها، غذاها و نوشیدنی های کافئین دار
  • بیماری های گوارشی مانند بیماری کرون یا اینکه اگر بخشی از معده یا روده کوچک شما برداشته شده باشد
  • اهدای خون زیاد
  • تمرین استقامتی
  • بارداری و شیردهی آهن موجود در بدن شما را مصرف می کنند
  • پریود شما
  • یک دلیل رایج خونریزی آهسته مزمن است، که معمولا از یک منبع گوارشی است

کم خونی داسی شکل

آنمی داسی شکل نوعی اختلال است که، در ایالات متحده، عمدتاً آمریکایی های آفریقایی تبار و آمریکایی های اسپانیایی را تحت تأثیر قرار می دهد. گلبول های قرمز شما که معمولاً گرد هستند به دلیل مشکل در ژن های شما هلالی شکل می شوند. این نوع گلبول به سرعت تخریب می شوند، بنابراین اکسیژن به اندام شما نمی رسد و باعث آنمی می شود. گلبول های قرمز به شکل هلال در رگ های خونی ریز گیر کرده و باعث درد می شوند.

کم خونی ناشی از کمبود ویتامین

آنمی ناشی از کمبود ویتامین می تواند هنگامی اتفاق بیفتد که به اندازه کافی ویتامین B-12 و فولات دریافت نکنید. برای تولید گلبول های قرمز به این دو ویتامین نیاز دارید. این نوع آنمی می تواند ناشی از این عوامل باشد:

  • کمبود آن در رژیم غذایی: اگر شما کم گوشت می خورید یا نمی خورید، ممکن است ویتامین B-12 کافی دریافت نکنید. اگر سبزیجات را بیش از حد بپزید یا اگر مقادیر کافی از آن ها را نخورید، ممکن است فولات کافی دریافت نکنید.
  • کم خونی مگالوبلاستیک: هنگامی رخ می دهد که به اندازه کافی ویتامین B12 ، فولات یا هر دو دریافت نکنید.
  • کم خونی پرنیشیوز: وقتی بدن شما به اندازه کافی ویتامین B-12 را جذب نمی کند.

سایر دلایل کمبود ویتامین شامل داروها، سوء مصرف الکل و بیماری های روده مانند اسپروی گرمسیری (سوء جذب گوارشی گرمسیری) است.

کم خونی مرتبط با سایر بیماری های مزمن

آنمی مرتبط با سایر بیماری های مزمن معمولاً هنگامی اتفاق می افتد که بدن شما هورمون کافی برای ساخت گلبول های قرمز نداشته باشد. شرایطی که باعث این نوع آنمی می شود عبارتند از:

  • بیماری پیشرفته کلیه
  • کم کاری تیروئید
  • افزایش سن
  • بیماری های طولانی مدت مانند سرطان، عفونت، لوپوس، دیابت و آرتریت روماتوئید

کم خونی ناشی از تخریب گلبول های قرمز

وقتی گلبول های قرمز شکننده هستند و نمی توانند فشار وارده در طول سفر در بدن را تحمل کنند، ممکن است بترکند، که این مسئله موجب آنمی همولیتیک می شود. ممکن است در بدو تولد این بیماری را داشته باشید یا اینکه بعداً به وجود بیاید. بعضی اوقات دلایل آنمی همولیتیک مشخص نیست، اما می تواند شامل موارد زیر باشد:

  • حمله سیستم ایمنی بدن، مانند لوپوس. این پدیده می تواند برای هر کسی اتفاق بیافتد، حتی نوزادی که هنوز در رحم یا یک نوزاد متولد شده باشد. این بیماری، کم خونی همولیتیک نوزادان نامیده می شود.
  • بیماری هایی که می توانند از طریق ژن های شما منتقل شوند؛ مانند آنمی داسی شکل، تالاسمی و پورپورا ترومبوسیتوپنیک ترومبوتیک (TTP).
  • بزرگی طحال. در موارد نادر می تواند سلول های قرمز خون را به دام بیندازد و خیلی زود آن ها را از بین ببرد.
  • چیزی که بدن شما را تحت فشار قرار می دهد مانند عفونت ها، مواد مخدر، زهر مار یا عنکبوت، و یا غذاهایی خاص
  • سموم ناشی از بیماری پیشرفته کبد یا کلیه
  • پیوند های عروق، دریچه های قلب پروتز، تومورها، سوختگی های شدید، وجود برخی مواد شیمیایی، فشار خون بالا و اختلالات لخته شدن خون

تشخیص کم خونی

آزمایش کامل شمارش خون (CBC)، گلبول های قرمز خون، هموگلوبین و سایر بخش های خون شما را اندازه گیری می کند. پزشک بعد از شمارش CBC در مورد تاریخچه خانوادگی و سابقه پزشکی شما سؤال خواهد کرد. آن ها احتمالاً آزمایش هایی را انجام می دهند،از جمله:

  • اسمیر یا دیفرانسیل خون برای شمارش گلبول های سفید خون، شکل گلبول های قرمز خون را بررسی می کنند و به دنبال سلول های غیرمعمول هستند.
  • برای بررسی میزان گلبول های قرمز نابالغ، تعداد رتیکولوسایت ها را بررسی می کنند.

همچنین بخوانید: آزمون آموزشی فشار خون بالا: چقدر از پرفشاری خون می دانید؟


درمان کم خونی

درمان کم خونی شما به نوع آنمی شما بستگی دارد.

  • اگر دچار آنمی آپلاستیک هستید، ممکن است به دارو، انتقال خون (که در آن خون شخص دیگری دریافت می شود) یا پیوند مغز استخوان (که در آن سلول های بنیادی اهدا کننده دریافت می کنید) نیاز دارید.
  • اگر آنمی همولیتیک دارید، ممکن است به داروهایی نیاز داشته باشید که سیستم ایمنی بدن شما را ضعیف کنند. شاید لازم باشد به پزشکی مراجعه کنید که در زمینه مشکلات عروقی تخصص دارد.
  • اگر این مسئله ناشی از خونریزی باشد، ممکن است برای رفع خونریزی جراحی انجام دهید. اگر آنمی فقر آهن دارید، احتمالاً باید مکمل های آهن مصرف کنید و رژیم غذایی خود را تغییر دهید.
  • درمان کم خونی داسی شکل شامل مسکن ها، مکمل های اسید فولیک، آنتی بیوتیک های متناوب یا اکسیژن درمانی است.
  • دارویی که هیدروکسی اوره (Droxia ،Hydrea ،Siklos) نامیده می شود که اغلب برای کاهش درد بحران های سلول های داسی شکل (مکانیسم پیچیده) تجویز می شود. یک داروی تازه تأیید شده توسط FDA به نام Voxelator (Oxbryta) وجود دارد که به سلول های قرمز خون کمک می کند تا شکل مناسب خود را حفظ کنند.
  • اگر کمبود ویتامین B-12 یا فولات داشته باشید، به شما مکمل تجویز می شود.
  • تالاسمی معمولاً نیازی به درمان ندارد، اما اگر مورد شما شدید باشد، ممکن است شما نیاز به انتقال خون، پیوند مغز استخوان یا جراحی باشد.

برای اطلاع از منابع این مطلب به صفحه بعد مراجعه فرمایید.

برای دادن امتیاز به این مقاله کلیک کنید!
[رتبه: ۰ ؛ تعداد آرا: ۰ ]

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *