ترومبوسیتوپنی
علائم، تشخیص و درمان ترومبوسیتوپنی

ترومبوسیتوپنی: علائم، تشخیص و درمان کاهش تعداد پلاکت خون

در این مقاله درباره ترومبوسایتوپنی، علائم کاهش تعداد پلاکت، تشخیص و درمان ترومبوسیتوپنی توضیحاتی ارائه شده است. با ما همراه باشید.

ترومبوسایتوپنی یک اصطلاح پزشکی برای توصیف تعداد پایین پلاکت در خون (کاهش پلاکت خون) است. پلاکت ها از سلول های خونی ما هستند که کار آن ها کمک به توقف خونریزی است. صرف نظر از سن شما، ترومبوسیتوپنی کاهش تعداد پلاکت ها به کمتر از ۱۵۰،۰۰۰ سلول در میلی لیتر تعریف می شود.

علائم ترومبوسایتوپنی

از آنجا که پلاکت ها در قطع خونریزی بسیار مهم هستند، علائم و نشانه ها مربوط به افزایش خطر خونریزی می باشد. اگر ترومبوسیتوپنی شما خفیف است، ممکن است علامتی نداشته باشید. هرچه تعداد پلاکت شما کمتر باشد، احتمال خونریزی بیشتر است.

  • خونریزی بینی
  • خونریزی لثه ها
  • خون در ادرار یا مدفوع
  • تاول های خونی در دهان با نام پورپورا (purpura)
  • کبودی خفیف
  • نقاط قرمز کوچک، شبیه به جوش، به نام پتشی (Petechia)

دلایل کاهش تعداد پلاکت ها (ترومبوسایتوپنی)

علل متعددی از ترومبوسیتوپنی، از جمله خطای آزمایشگاهی، وجود دارد. برخی از دلایل موقتی هستند و ممکن است با درمان برطرف شوند و برخی دیگر نیاز به درمان مادام العمر دارند.

ویروس ها

در طی عفونت های ویروسی ممکن است مغز استخوان شما به طور موقت پلاکت های کمتری تولید کند. این موضوع سرکوب ویروسی نامیده می شود. پس از پاک شدن ویروس از بدن، مغز استخوان می تواند تولید طبیعی را از سر بگیرد.

Advertisements

داروها

برخی از داروهای خاص می توانند توانایی بدن در ساخت پلاکت را مهار کنند یا پادتن هایی که پلاکت ها را از بین می برند، بسازند. فهرست داروهایی که باعث ترومبوسیتوپنی می شوند طولانی و شامل آنتی بیوتیک ها (وانکومایسین، تری متوپریم/سولفامتوکسازول، ریفامپین، و غیره)، رانیتیدین (زانتک)، داروهای درمان مالاریا، و والپروئیک اسید (داروی ضد تشنج). خوشبختانه اکثر افرادی که این داروها را دریافت می کنند هرگز دچار ترومبوسیتوپنی نمی شوند.

ترومبوسیتوپنی ایمنی

این وضعیتی است که در آن سیستم ایمنی بدن دچار سردرگمی می شود و پلاکت ها را، در حالی که نباید، از بین می برد.

بدخیمی

برخی از سرطان ها، به ویژه سرطان خون، ممکن است باعث کاهش تعداد پلاکت ها شود. این به طور کلی به این دلیل است که سرطان فضای مغز استخوان را می گیرد و مانع تولید پلاکت های جدید می شود.

شیمی درمانی

بیشتر شیمی درمانی با حمله به سلول هایی که با سرعت زیادی تقسیم می شوند، مانند سلول های سرطانی، عمل می کنند. متأسفانه، سلول های خونی ما از سلول های سریع تقسیم شونده در مغز استخوان ناشی می شوند و هنگامی که آسیب ببینند، شما قادر به ساختن سلول های خونی جدید نیستید. هر سه نوع سلول خونی ممکن است متاثیر شوند، که این وضعیت پان سیتوپنی (Pancytopenia) نامیده می شود.

کم خونی آپلاستیک

کم خونی آپلاستیک شرایطی است که مغز استخوان نمی تواند سلول های خونی را به طور عادی ایجاد کند که منجر به ترومبوسیتوپنی شود.

ترومبوسیتوپنی ارثی

بیماری های وراثتی، همچون بیماری های مربوط به سندرم برنارد سولیر و MYH9، وجود دارند که به ترومبوسایتوپنی ثانویه در اثر جهش ژنتیکی منجر می شوند.

Advertisements

اسپلنومگالی (بزرگ طحالی)

بخشی از پلاکت های ما در طحال ما ذخیره می شود، که اندامی در سیستم ایمنی بدن است. اگر طحال بزرگ شود ، پلاکت های بیشتری در طحال به دام می افتند که منجر به ترومبوسیتوپنی می شود. اسپلنومگالی می تواند در اثر شرایط متعددی، از جمله پرفشاری ورید باب (نشانگان افزایش فشار ورید باب) یا اسفروسیتوز ارثی، ایجاد شود.

پورپورای ترومبوتیک ترومبوسیتوپنیک

این بیماری که عمدتاً در زنان بالغ دیده می شود باعث ایجاد لخته های کوچک در رگ های خونی می شود که پلاکت ها و گلبول های قرمز را از بین می برد.

بارداری

ترومبوسایتوپنی می تواند در بیش از ۵% از بارداری های طبیعی رخ دهد، و یا می تواند نتیجه ای از پره‌ اکلامپسی (Pre-eclampsia) باشد.

تشخیص

ترومبوسیتوپنی در ابتدا با مشاهده کاهش پلاکت خون در آزمایش شمارش کامل خون یا هموگرام (CBC) تشخیص داده می شود.

این آزمایش می تواند به عنوان بخشی از یک معاینه سالانه بدنی باشد، و یا اینکه به دلیل علائم خونریزی به پزشک مراجعه کنید. برای تعیین علت ترومبوسیتوپنی، پزشک شما نیاز به آزمایشگاه های اضافی دارد. این احتمالاً شامل یک اسمیر خون محیطی است، که در آن سلول های خونی زیر میکروسکوپ بررسی می شوند. ظاهر پلاکت ها ممکن است بیانگر دلیل خاص کاهش تعداد پلاکت ها باشد. علاوه بر این، آزمایشاتی که عملکرد پلاکت ها را ارزیابی می کند، مانند تجمع پلاکتی (Aggregometry)، ممکن است در تشخیص علت ترومبوسیتوپنی کمک کند. برای تعیین علت ترومبوسیتوپنی ممکن است لازم باشد به یک هماتولوژیست (پزشک متخصص خون) مراجعه کنید

درمان ترومبوسیتوپنی

درمان شما با توجه به شدت علائم خونریزی و علت ترومبوسیتوپنی تعیین می شود. تمام بیماران مبتلا به ترومبوسیتوپنی باید از مصرف آسپیرین یا داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAIDs) مانند ایبوپروفن خودداری کنند؛ زیرا این داروها باعث کاهش عملکرد پلاکت و توانایی تشکیل لخته می شوند.

Advertisements

  • هیچ یک: اگر ترومبوسیتوپنی شما خفیف است و یا خونریزی فعال ندارید، ممکن است نیازی به درمان نداشته باشید. اگر تصور می شود ترومبوسیتوپنی شما ثانویه و در اثر عفونت ویروسی باشد، تعداد پلاکت های شما ممکن است چندین بار بررسی شود تا از بازگشت آن به حالت عادی اطمینان حاصل شود.
  • انتقال پلاکت: ترومبوسیتوپنی گذرا، همانطور که در طول درمان های شیمی درمانی مشاهده می شود، با تزریق پلاکت قابل درمان است. در صورت داشتن خونریزی فعال با ترومبوسیتوپنی، تزریق پلاکت نیز به طور مکرر مورد استفاده قرار می گیرد.
  • قطع داروها: اگر ترومبوسیتوپنی شما در اثر یک دارو باشد، ارائه دهنده خدمات درمانی شما ممکن است مصرف این دارو را متوقف کند. این یک بازی تعادلی است. اگر وضعیت شما (مانند تشنج) به خوبی با مصرف دارو کنترل شود و ترومبوسیتوپنی شما خفیف باشد، ارائه دهنده خدمات درمانی شما ممکن است توصیه کند که مصرف این دارو را ادامه دهد.
  • دارو: اگر ترومبوسیتوپنی شما نتیجه ترومبوسیتوپنی ایمنی (ITP) باشد ، ممکن است با داروهایی مانند استروئیدها، ایمونوگلوبولین داخل وریدی (IVIg) یا ایمونوگلوبولین ضد D درمان کنید.
  • اسپلنکتومی: در بسیاری از انواع ترومبوسیتوپنی، طحال محل اولیه تخریب پلاکت ها یا به دام انداختن پلاکت ها است. اسپلنکتومی، یعنی جراحی برداشتن طحال، ممکن است تعداد پلاکت شما را بهبود بخشد.
  • تبادل پلاسما: پورپورای ترومبوتیک ترومبوسیتوپنیک (TTP) با تبادل پلاسما درمان می شود. در این روش، پلاسما (بخش مایع خون) از طریق یک IV حذف می شود و پلاسمای یخ زده تازه جایگزین می شود.

سخنی از Verywell

خونریزی می تواند یک علامت ترسناک باشد. اگر خونریزی غیرمعمول یا طولانی مدت دارید، در مورد نگرانی های خود با پزشکتان صحبت کنید تا یک کار مناسب انجام شود و در صورت نیاز درمان انجام شود.


منابع

۱- برگرفته از (به همراه ویرایش و تغییر): www.verywellhealth.com (Verywell Health. Know More. Feel Better.)

۲- تصویر: Icons made by Freepik from www.flaticon.com

به این مقاله امتیاز دهید! (از راست به چپ)
[رتبه: ۰ ؛ تعداد آرا: ۰ ]

درباره‌ی فارسی مد

آواتار فارسی مد
مطالب ارسال شده توسط این نویسنده، ترجمه شده از وبسایت های سلامت و پزشکی غیر فارسی زبان می باشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.