وَ قُلْ رَبِّ زِدْنِي عِلْماً | امروز شنبه، ۱ آبان ۱۴۰۰؛ روز بخیر ;)
علت مسمومیت غذایی
درباره دلیل مسمومیت غذایی

درباره علت مسمومیت غذایی و راه های جلوگیری از آن: آیا مسمومیت غذایی مسری است؟

علت مسمومیت غذایی می تواند گستره ای از عوامل ریز باکتریایی، قارچی، انگلی یا حتی سموم موجود در مواد غذایی و نوشیدنی های باشد. در این مقاله همراه فارسی مد باشید تا درباره علت مسمومیت غذایی و راه های جلوگیری از انتقال مسمومیت غذایی بیشتر بدانید.

پرسش و پاسخ درباره مسمومیت غذایی

پیش از آن که به مطالعه ادامه این مقاله بپردازید، بیایید به چند پرسش که در این مقاله پاسخ داده شده اند نگاهی بیندازیم:

آیا مسمومیت غذایی مسری است؟

بیش از ۲۵۰ نوع مختلف از بیماری های ناشی از مواد غذایی وجود دارد. بسته به عامل به وجود آورنده آن، مسومیت غذایی می تواند مسری و غیر مسری باشد.

کدام نوع مسمومیت های غذایی مسری و کدام غیر مسری است؟

مسمومیت غذایی که توسط باکتری ها، ویروس ها و یا انگل ها ایجاد می شود، مسری است. اما گاهی مسمومیت غذایی حاصل مواد شیمیایی یا سموم موجود در غذا است. که یک عفونت در نظر گرفته نمی شود، بنابراین مسری نیست.

چرا به مسمومیت غذایی مسری مبتلا می شویم؟

آلودگی آب، مواد غذایی، دست ها و … می توانند منجر به ابتلای شما به مسمومیت غذایی شوند. همچنین ذخیره سازی نامناسب مواد غذایی، مانند نگهداری در دمای اتاق یا در خارج از منزل برای مدت بسیار طولانی و… می تواند عامل ابتلای شما باشد.

روش های اصلی برای جلوگیری از انتقال مسمومیت غذایی به دیگران چیست؟

دست های خود را مرتبا با آب و صابون بشویید، به ویژه پس از استفاده از سرویس بهداشتی. تا هنگامی که علائم شما بهبود نیابند به مدرسه یا محل کار نروید، و غذاها را شما تهیه نکنید. ضد عفونی کردن سطوح و استفاده از دستکش هنگام تمیز کردن استفراغ یا اسهال یک فرد آلوده مهم است.

چشم انداز بهبود و درمان مسمومیت غذایی چگونه است؟

علائم مسمومیت غذایی معمولا خودبه‎خود در عرض چند ساعت تا چند روز رفع می شوند و اغلب نیازی به مراجعه به پزشک نیست. استراحت زیاد و دریافت مقادیر فراوانی از مایعات می تواند به شما کمک کند. اگر شما علائم کم آبی را دارید، فورا به بیمارستان بروید.


بررسی اجمالی مسمومیت غذایی

   مسمومیت غذایی به علت مصرف مواد غذایی یا نوشیدنی های آلوده پدید می آید.

علائم مسمومیت غذایی متفاوت است، اما می تواند شامل تهوع، استفراغ، اسهال و گرفتگی های شکمی باشد. بعضی افراد نیز تب را تجربه می کنند.

در مقاله «آشنایی با نشانه ها و علائم مسمومیت غذایی» علائم مسمومیت غذایی به طور مفصل تر مورد بررسی قرار گرفته است.

   طبق گزارش مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری ها (CDC)، از حدود ۴۸ میلیون نفری که هر ساله در ایالات متحده به بیماری های غذایی مبتلا می شوند، ۳۰۰۰ نفر فوت می کنند.

علائم می تواند در عرض چند ساعت یا چند روز از مصرف غذا یا آب آلوده ایجاد شود.

همچنین بخوانید: «بیماری اسهال: علائم و علل انواع اسهال»

انتقال مسمومیت غذایی: آیا مسمومیت غذایی مسری است؟

انتقال مسمومیت غذایی
سرایت و انتقال مسمومیت غذایی

با توجه به علت مسمومیت غذایی درباره انتقال آن دو وضعیت وجود دارد:

   مسمومیت غذایی که توسط باکتری ها، ویروس ها و یا انگل ها ایجاد می شود، مسری است. بنابراین، اگر شما یا فرزندتان علائم مسمومیت غذایی داشته باشید باید به محافظت از خود بپردازید و برای جلوگیری از انتشار بیماری و گسترش سرایت مسمومیت غذایی اقدام کنید.

   گاهی مسمومیت غذایی حاصل مواد شیمیایی یا سموم موجود در غذا است. این نوع مسمومیت غذایی به عنوان یک عفونت در نظر گرفته نمی شود، بنابراین مسری نیست و از فرد به فرد گسترش نمی یابد.


علت مسمومیت غذایی و انواع آن

   بیش از ۲۵۰ نوع مختلف از بیماری های ناشی از مواد غذایی وجود دارد.

بسیاری از این بیماری ها توسط یکی از موارد زیر ایجاد می شود:

۱- مسمومیت غذایی باکتریایی

باکتری ها -که موجودات ریز زنده ای هستند- می توانند از طریق غذای آلوده به دستگاه گوارش وارد شوند و علائمی از قبیل تهوع، استفراغ، اسهال و درد شکمی را ایجاد کنند.

باکتری ها می توانند مواد غذایی را به روش های مختلف آلوده کنند:

  • ممکن است شما مواد غذایی را که قبلا توسط باکتری ها تخریب شده یا آلوده شده اند، خریداری کنید.
  • مواد غذایی شما ممکن است در برخی مواقع در زمان ذخیره سازی یا آماده کردن آلوده شوند.

این اتفاق زمانی می تواند رخ دهد که شما دست هایتان را قبل از آماده کردن یا خوردن غذا نشویید. همچنین می تواند زمانی اتفاق بیفتد که غذا در تماس با یک سطح آلوده با باکتری باشد.

بیشتر بخوانید و آگاهانه از خود در برابر عوامل بیماری زا محافظت کنید: «چه موقع و چگونه دست های خود را بشوییم؟»

   همچنین ذخیره سازی نامناسب مواد غذایی، مانند نگهداشتن غذا در دمای اتاق یا در خارج از منزل برای مدت بسیار طولانی، می تواند باعث رشد و افزایش سریع باکتری ها شود.

این مهم است که شما غذا را پس از پختن در یخچال قرار دهید، یا آن را فریز کنید. غذایی را که برای مدت بیش از حد طولانی بیرون مانده مصرف نکنید.

به یاد داشته باشید که مواد غذایی آلوده ممکن است طعم و بوی طبیعی داشته باشند.

باکتری هایی که می توانند علت مسمومیت غذایی باشند عبارتند از:

  • سالمونلا (Salmonella)
  • شیگلا (Shigella)
  • ای کلای (E. coli) (برخی از گونه ها، از جمله از از جمله E. coli O157: H )
  • لیستریا (Listeria)
  • کمپیلوباکتر ججونی (Campylobacter jejuni)
  • استافیلوکوک اورئوس (Staph)

۲- مسمومیت غذایی ویروسی

مسمومیت غذایی ناشی از ویروس ها نیز می تواند از فرد به فرد منتقل شود.

یک ویروس رایج غذایی نوروویروس (Norovirus) است که باعث ایجاد التهاب در معده و روده می شود.

هپاتیت A یکی دیگر از بیماری های غذایی ناشی از ویروس است. این عفونت حاد کبدی که بسیار مسری است باعث التهاب کبد می شود. ویروس هپاتیت A  می تواند در مدفوع و خون افرادی که به آن آلوده هستند پیدا شود.

درباره سرایت هپاتیت بیشتر بخوانید: «آیا هپاتیت مسری (واگیردار) است؟»

اگر پس از استفاده از سرویس بهداشتی دست هایتان را نشویید، ممکن است ویروس را از طریق دست دادن یا دیگر ارتباطات فیزیکی به دیگران منتقل کنید.

همچنین اگر غذا یا نوشیدنی ها را با دست های آلوده آماده کنید، ممکن است ویروس را به دیگران انتقال دهید.

ویروس های غذایی مضر از طریق تماس های غیر مستقیم نیز گسترش می یابند.

در طی یک روز، ممکن است چندین سطح را با دست های آلوده لمس کنید. این سطوح می تواند شامل کلید های لامپ، شمارنده ها، تلفن ها و دستگیره درب ها باشد. سپس، هر کس دیگری هم که این سطوح را لمس کند، اگر دستش را به نزدیکی دهانش ببرد، ممکن است گرفتار این بیماری شود.

   باکتری ها و ویروس ها می توانند در خارج از بدن به مدت چندین ساعت و گاهی چند روز در سطوح سخت زندگی کنند.

برای مثال سالمونلا و کمپیلوباکتر می توانند در سطوح به مدت چهار ساعت زندگی کنند، در حالی که نوروویروس می تواند برای هفته ها هفته ها بر روی سطوح بماند و موثر باشد.

۳- مسمومیت غذایی انگلی

انگل ها جاندارانی با اندازه های مختلف می باشند. برخی از آن ها میکروسکوپی هستند، اما برخی دیگر مانند کرم های انگلی، ممکن است با چشم غیر مسلح نیز قابل مشاهده باشند.

این ارگانسیم ها در داخل یا بر روی ارگانیسم های دیگر (با عنوان میزبان) زندگی می کنند و مواد مغذی را از این میزبان دریافت می کنند.

انگل هایی که می توانند علت مسمومیت غذایی باشند عبارتند از:

  • Giardia duodenalis (که پیش از این به عنوان G. lamblia شناخته می شد)
  • کریپتوسپوریدیوم پاروم (Cryptosporidium parvum)
  • Cyclospora cayetanensis
  • Toxoplasma gondii
  • Trichinella spiralis
  • Taenia saginata
  • Taenia solium

در حال حاضر، این ارگانیسم ها معمولا در مدفوع انسان و حیوانات یافت می شوند.

آن ها می توانند هنگام خوردن غذای آلوده، نوشیدن آب آلوده، یا قرار دادن هر چیزی در که با مدفوع یک فرد یا حیوان آلوده شده در دهان، به بدن فرد منتقل شوند.

شما می توانید این نوع از مسمومیت غذایی را از طریق تماس فیزیکی یا تهیه غذا با دست های آلوده انتقال دهید.


جلوگیری از انتقال مسمومیت غذایی
راهکارهایی برای جلوگیری از انتقال مسمومیت غذایی

چگونه می توان از انتقال مسمومیت غذایی جلوگیری کرد؟

هر کسی ممکن است به مسمومیت غذایی مبتلا شود. اما راه هایی برای جلوگیری از گسترش آن پس از آلوده شدن شما وجود دارد.

جلوگیری از گسترش بیماری های غذایی مسری مهم است، زیرا ممکن است عوارضی ایجاد شود.

از آنجا که مسمومیت غذایی می تواند باعث استفراغ و اسهال شود، خطر کمبود آب در اثر مسمومیت غذایی وجود دارد.

در موارد شدید کم آبی، بستری شدن برای جایگزینی مایعات از دست رفته ضروری است. از دست دادن آب بدن برای نوزادان، افراد مسن و افرادی که دارای سیستم ایمنی ضعیف هستند می تواند خطرناک باشد.

درباره فواید مصرف آبی کافی برای بدن بیشتر بخوانید: «۷ تا از فواید مصرف آب برای بدن: آیا شما به اندازه کافی آب می نوشید؟»

در اینجا چند نکته برای جلوگیری از سرایت انتقال مسمومیت غذایی به دیگران، وقتی که شما قبلا دچار این بیماری شده اید، وجود دارد:

۱- جلوگیری از انتشار مسمومیت غذایی باکتریایی

  • تا زمانی که علائم مسمومیت غذایی باکتریایی ناپدید شوند، به مدرسه یا محل کار خود نروید و در خانه بمانید.
  • پس از رفتن به دستشویی و همچنین بعد از هرگونه تماس با مدفوع حیوان یا انسان، دستان خود را با آب گرم و صابون بشویید.
  • غذا یا نوشیدنی ها را پیش از آن که علائم ناپدید شوند و شما احساس بهتری داشته باشید، شما آماده نکنید.
  • به کودکان بیاموزید که چگونه به طور صحیح دست هایشان را بشویند. بر مبنای توصیه CDC، شستشوی مناسب دست ها باید حدود ۲۰ ثانیه طول بکشد، یعنی حدودا همان زمانی طول می کشد تا آهنگ «مبارک تولدت مبارک»  (“Happy Birthday”) را دو بار بخوانید. (برای اطلاع از نحوه صحیح شسشوی دست ها اینجا کلیک کنید)
  • سطوحی از خانه که معمولا لمس می شوند را ضد عفونی کنید (سوئیچ های نور، دستگیره های درها، سطوح آشپزخانه، کنترل از راه دور و غیره).
  • پس از هر بار استفاده از توالت با استفاده از دستمال ضدعفونی کننده و یا یک اسپری ضد عفونی کننده، روی صندلی و دسته آن را تمیز کنید.

۲- جلوگیری از انتشار مسمومیت غذایی ویروسی

  • تا زمانی که نشانه های مسمومیت ویروسی ناپدید شوند، به مدرسه یا محل کار خود نرفته و در خانه بمانید و از سفر کردن اجتناب کنید.
  • پس از رفتن به دستشویی و بعد از تماس با مدفوع حیوان یا انسان، دستان خود را با آب گرم و صابون بشویید. (برای اطلاع از نحوه صحیح شسشوی دست ها اینجا کلیک کنید)
  • غذا یا نوشیدنی ها را پیش از آن که علائم بیماری شما ناپدید شوند و احساس بهتری داشته باشید، شما آماده نکنید.
  • سطوح مختلف در خانه را ضد عفونی کنید.
  • هنگام تمیز کردن استفراغ یا اسهال یک فرد آلوده دستکش بپوشید.

۳- جلوگیری از انتشار مسمومیت غذایی انگلی

  • پس از رفتن به دستشویی و بعد از تماس با مدفوع حیوان یا انسان، دستان خود را با آب گرم و صابون بشویید.
  • غذا یا نوشیدنی ها را پیش از آنکه علائم بیماری شما ناپدید شوند و احساس بهتری داشته باشید، شما آماده نکنید.
  • رابطه جنسی امن داشته باشید. بعضی از انگل ها (Giardia) می توانند از طریق رابطه ی محافظت نشده دهانی-مقعدی گسترش یابند.

بیشتر بخوانید: «بیماری های منتقله جنسی – راهنمای شما برای بیماری های آمیزشی»


چشم انداز بهبود و درمان مسمومیت غذایی چگونه است؟

مسموم شدن غذایی می تواند نشانه هایی از ناراحتی مانند اسهال، استفراغ، درد معده و تب داشته باشد.

با این حال، این علائم معمولا به صورت خود به خود در عرض چند ساعت تا چند روز رفع می شوند و اغلب نیاز به پزشک نیست.

استراحت زیاد و دریافت مقادیر فراوانی از مایعات می تواند به شما کمک کند تا احساس بهتری داشته باشید.

حتی اگر شما احساس نیاز به خوردن مواد غذایی نداشته باشید، بدن شما به انرژی احتیاج دارد. بنابراین مهم است که شما حتی شده اندک اندک از کراکر (cracker)، نان تست و برنج استفاده کنید.

مایعات (آب، آبمیوه، چای بدون کافئین) نیز برای جلوگیری از کم آبی بدن حیاتی می باشند. اگر شما علائم کم آبی را دارید، فورا به بیمارستان بروید.

علائم کمبود آب بدن عبارتند از: عطش شدید، کاهش دفع ادرار، ادرار تیره رنگ، خستگی و سرگیجه.

در کودکان، علائم کم آبی بدن عبارتند از خشکی زبان، خیس نشدن پوشک برای سه ساعت، ضعف، کج خلقی و گریه کردن بدون اشک.


برای اطلاع از منابع این مطلب به صفحه بعد مراجعه فرمایید.

برای دادن امتیاز به این مقاله کلیک کنید!
[رتبه: ۰ ؛ تعداد آرا: ۰ ]

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *